Alman vasiyetnamelerinin Türkiye’de tanınması, gerekli belgeler ve Türkiye’deki malvarlığı bakımından uygulanması
Almanya’da vasiyetname düzenleyen ve Türkiye’de de malvarlığı bulunan kişiler, vefat sonrasında bu vasiyetnamenin Türkiye’deki makamlar tarafından kabul edilip edilmeyeceği sorusuyla karşılaşabilir.
Genel olarak, Almanya’da hukuka uygun şekilde düzenlenmiş bir vasiyetname Türkiye’de de hukuki sonuç doğurabilir. Ancak vasiyetnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için bazı hukuki ve usule ilişkin şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu noktada vasiyetnamenin şekil bakımından geçerliliği ile mirasçıların sıfatlarını Türk makamları önünde ispatlamaları birbirinden ayrılmalıdır.
1. Almanya’da düzenlenen bir vasiyetname Türkiye’de tanınır mı?
Evet. Almanya’da şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmiş bir vasiyetname, kural olarak Türkiye’de de geçerli kabul edilebilir.
Bu konuda özellikle 5 Ekim 1961 tarihli Vasiyetnamelerin Şekline Uygulanacak Hukuka İlişkin Lahey Sözleşmesi önem taşımaktadır. Hem Almanya hem de Türkiye bu sözleşmeye taraftır.
Sözleşmeye göre bir vasiyetname, düzenlendiği yerin hukukundaki şekil şartlarına uygun olması hâlinde geçerli kabul edilebilir. Dolayısıyla Alman hukukuna uygun şekilde düzenlenmiş el yazılı veya noter tarafından düzenlenmiş bir vasiyetname, kural olarak Türkiye’de de şekil bakımından geçerli sayılabilir.
Yalnızca vasiyetnamenin Almanya’da düzenlenmiş olması nedeniyle ayrıca bir Türk mahkemesinden tanıma kararı alınması kural olarak gerekmez.
2. Vasiyetnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için hangi belgeler gereklidir?
Almanya’da düzenlenen bir vasiyetnamenin Türk makamları veya mahkemeleri nezdinde kullanılabilmesi için gerekli belgelerin usulüne uygun şekilde hazırlanması gerekir.
Somut olayın özelliklerine göre aşağıdaki belgeler talep edilebilir:
- Alman vasiyetnamesinin aslı veya onaylı örneği,
- Gerekli olması hâlinde Alman miras mahkemesinin vasiyetnamenin açılmasına ilişkin tutanağı,
- Alman ölüm belgesi,
- Varsa Alman mirasçılık belgesi (Erbschein),
- Gerekli apostil veya diğer tasdik işlemleri,
- Belgelerin Türkçe yeminli tercümeleri.
Hangi belgelerin ve tasdik işlemlerinin gerekli olduğu, belgenin niteliğine ve hangi makam önünde kullanılacağına bağlıdır. Bu nedenle ilgili Türk mahkemesinin, tapu müdürlüğünün veya bankanın talep ettiği belgelerin önceden belirlenmesi önemlidir.
3. Türkiye’deki bir taşınmazın mirasçılar adına devri için Alman vasiyetnamesi yeterli midir?
Hayır. Kural olarak yalnızca vasiyetnamenin sunulması yeterli değildir.
Vasiyetname Türkiye’de şekil bakımından geçerli kabul edilse bile mirasçıların, mirasçılık sıfatlarını ve haklarını ayrıca belgelemeleri gerekir.
Türkiye’de bulunan bir taşınmazın mirasçılar adına intikali için genellikle Türk mirasçılık belgesi (Veraset İlamı) gereklidir. Bu belge, yetkili Türk mahkemesinden talep edilebilir. Kanunda belirtilen şartların bulunması hâlinde noter aracılığıyla da düzenlenebilir.
Mirasçılık belgesi alındıktan sonra mirasçılar, taşınmazın tapuda kendi adlarına tescil edilmesi için gerekli işlemleri gerçekleştirebilir.
Bu nedenle Alman vasiyetnamesinin Türkiye’de geçerli kabul edilmesi ile taşınmazın tapuda mirasçılar adına tescil edilmesi birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.
4. Alman mirasçılık belgesi Türkiye’de de geçerli midir?
Bu sorunun yanıtı, mirasa konu malvarlığının niteliğine göre değişebilir.
28 Mayıs 1929 tarihli Türk-Alman Veraset Anlaşması, mirasçılık sıfatının diğer ülkede ispatlanmasına ilişkin özel hükümler içermektedir.
Anlaşmanın 17. maddesi uyarınca, kişinin kendi ülkesindeki yetkili makam tarafından düzenlenen mirasçılık belgesi, taşınır mallar bakımından belirli şartlar altında diğer ülkede de mirasçılık sıfatının ispatı için kullanılabilir.
Bu durum özellikle banka hesaplarındaki para gibi taşınır malvarlığı açısından önem taşıyabilir.
Ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından özel yetki ve usul kuralları geçerlidir. Bu nedenle genellikle Türk mirasçılık belgesi alınması gerekir.
Dolayısıyla Alman mirasçılık belgesinin Türkiye’deki tüm miras işlemleri için tek başına yeterli olacağı varsayılmamalıdır.
5. Alman vasiyetnamesine hangi ülkenin miras hukuku uygulanır?
Vasiyetnamenin tanınmasının yanı sıra, mirasa konu malvarlığına hangi ülkenin miras hukukunun uygulanacağı da belirlenmelidir.
Türkiye ile Almanya arasındaki ilişkilerde 28 Mayıs 1929 tarihli Türk-Alman Veraset Anlaşması özellikle önem taşımaktadır. Anlaşma, taşınır ve taşınmaz mallar arasında ayrım yapmaktadır.
Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından kural olarak Türk miras hukuku uygulanır. Taşınır mallar açısından ise genel olarak miras bırakanın vatandaşlığı esas alınır.
Bu nedenle Almanya’da düzenlenen bir vasiyetname şekil bakımından geçerli olsa bile Türkiye’deki bir taşınmaza ilişkin vasiyet hükümlerinin Türk miras hukukuna göre değerlendirilmesi gerekebilir.
Sonuç
Almanya’da düzenlenen bir vasiyetname, kural olarak Türkiye’de de geçerli olabilir. Yalnızca vasiyetnamenin Almanya’da düzenlenmiş olması nedeniyle ayrıca bir tanıma kararı alınması genellikle gerekli değildir.
Ancak mirasın Türkiye’de fiilen paylaşılabilmesi ve malvarlığının mirasçılara devredilebilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması ve mirasçılık sıfatının ilgili Türk makamları önünde ispatlanması gerekir. Özellikle Türkiye’deki taşınmazlar bakımından Türk miras ve tapu mevzuatına ilişkin özel prosedürler dikkate alınmalıdır.
Her iki ülkede de malvarlığı bulunan kişilerin, mevcut vasiyetnamelerinin Türk-Alman hukuk ilişkileri çerçevesinde amaçlanan sonuçları doğurup doğurmayacağını önceden hukuki açıdan değerlendirmeleri faydalı olacaktır.
Bilgilendirme: Bu internet sitesinde yayımlanan yazılar yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımakta olup, bireysel hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Bu içerikler, somut olayın ayrıca değerlendirilmesinin yerini tutmaz. İçerikler özenle hazırlanmış olmakla birlikte, sunulan bilgilerin güncelliği, eksiksizliği veya doğruluğu konusunda herhangi bir garanti verilmemektedir. Somut bir hukuki durumun değerlendirilmesi için zamanında bireysel hukuki danışmanlık alınmasını tavsiye ederiz.

