diplomatischer schreibtisch mit berliner ausblick

Almanya’da İkamet Etmeden GmbH Şirketi Kurmak Mümkün mü?

Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları, Almanya’da yaşamadan da GmbH (Gesellschaft mit beschränkter Haftung) türünde bir limited şirket kurabilirler. Bunun için Alman vatandaşı olmak veya Almanya’da ikamet etmek zorunlu değildir. Belirli şartların sağlanması hâlinde, Almanya’ya şahsen gitmeden de şirket kuruluşunun gerçekleştirilmesi mümkündür.

Bu durum, Türkiye’deki girişimcilere yaşam merkezlerini Almanya’ya taşımadan Alman pazarında ticari faaliyet gösterme imkânı sunmaktadır.

Ancak sınır ötesi şirket kuruluşlarında çeşitli hukuki şartların yerine getirilmesi gerekir. Özellikle noter işlemleri, şirketin Almanya’daki adresi, şirket müdürünün atanması ve kuruluşun vergisel ve ikamet hukukuna ilişkin sonuçları önem taşımaktadır.

1. Türk Vatandaşları Almanya’da İkamet Etmeden GmbH Kurabilir mi?

Alman şirketler hukuku, GmbH kuruluşunu yalnızca Alman vatandaşlarıyla veya Almanya’da ikamet eden kişilerle sınırlandırmamaktadır.

Dolayısıyla Türk vatandaşları da Almanya’da tek başlarına veya başka kişilerle birlikte GmbH kurabilirler. Aynı şekilde Türkiye’de kurulmuş şirketlerin de bir Alman GmbH şirketine ortak olmaları mümkündür.

Alman Limited Şirketler Kanunu’nun (GmbHG) 1. maddesi uyarınca GmbH, bir veya birden fazla kişi tarafından hukuken izin verilen herhangi bir amaç doğrultusunda kurulabilir.

Şirketin kuruluşunda Alman vatandaşı bir ortağın bulunması kural olarak zorunlu değildir.

Dolayısıyla belirleyici olan, şirket kurucusunun vatandaşlığı veya ikametgâhı değil, kanuni kuruluş şartlarının yerine getirilmesidir.

Bununla birlikte şirket ortağı olmak ile Almanya’da fiilen ticari faaliyette bulunmak birbirinden ayrılmalıdır. Şirket ortaklığı yurt dışından mümkün olsa da Almanya’da şahsen çalışılması veya ticari faaliyetin yürütülmesi hâlinde ayrıca ikamet ve çalışma iznine ilişkin şartlar gündeme gelebilir.

2. Almanya’ya Gitmeden Türkiye’den GmbH Kurulabilir mi?

Almanya’da GmbH kurulması için şirket kurucusunun her durumda şahsen Almanya’ya seyahat etmesi gerekmemektedir.

GmbH şirket sözleşmesinin, GmbHG § 2/1 uyarınca noter tarafından resmî şekilde düzenlenmesi gerekir. Bununla birlikte GmbHG § 2/2, kuruluş işlemlerinin vekil aracılığıyla gerçekleştirilmesine de izin vermektedir.

Bu durumda noter tarafından düzenlenmiş veya imza tasdiki yapılmış bir vekâletname gereklidir.

Dolayısıyla Türkiye’de yaşayan girişimciler, gerekli şartları sağlayan bir kişiyi Almanya’daki belirli şirket kuruluş işlemlerini kendi adlarına gerçekleştirmek üzere yetkilendirebilirler.

Türkiye’de Düzenlenen Vekâletname Hangi Şartları Taşımalıdır?

Vekâletnamenin Türkiye’de düzenlenmesi hâlinde, belgenin Alman hukukundaki şekil şartlarına uygun olup olmadığı ve öngörülen kuruluş işlemlerinde kullanılıp kullanılamayacağı incelenmelidir.

Somut olaya göre özellikle şu belgeler gerekebilir:

  • Noter tarafından düzenlenmiş veya imzası tasdik edilmiş vekâletname
  • Resmî belgenin gerçekliğini doğrulayan apostil şerhi
  • Almanca yeminli tercüme
  • Gerekli kimlik ve temsil yetkisi belgeleri

Apostil şerhi, vekâletnamenin içerik ve şekil bakımından Alman şirketler hukukuna uygun olup olmadığının incelenmesi yerine geçmez.

Bu nedenle vekâletnamenin içeriğinin, düzenlenmeden önce Almanya’da kuruluş işlemini gerçekleştirecek noterle koordine edilmesi önemlidir.

3. Almanya’da GmbH Kurmanın Şartları Nelerdir?

Şirketin yurt dışından kurulması hâlinde de Alman GmbH hukukunun genel kuruluş şartları geçerlidir.

Asgari Sermaye

GmbHG § 5/1 uyarınca bir GmbH şirketinin asgari esas sermayesi 25.000 Euro’dur.

Nakdî sermayeyle gerçekleştirilen olağan kuruluşlarda, sermayenin tamamının ticaret siciline tescil başvurusundan önce ödenmesi zorunlu değildir.

GmbHG § 7/2 uyarınca her bir sermaye payının nominal değerinin en az %25’inin ödenmiş olması ve toplam ödemenin en az 12.500 Euro’ya ulaşması gerekir.

Ödenmeyen sermaye tutarlarına ilişkin ödeme yükümlülüğü devam eder.

Şirket Sözleşmesi

GmbH kurulabilmesi için noter tarafından resmî şekilde düzenlenmiş bir şirket sözleşmesi gereklidir.

Şirket sözleşmesinde özellikle aşağıdaki hususlar yer almalıdır:

  • Şirketin ticaret unvanı ve merkezi
  • Şirketin faaliyet konusu
  • Esas sermaye tutarı
  • Ortakların üstlendiği sermaye paylarının sayısı ve nominal değerleri

Birden fazla ortağın bulunması hâlinde şirketin yönetimi, karar alma süreçleri ve pay devirleri hakkında ek düzenlemeler yapılması tavsiye edilir.

Almanya’da Şirket Adresi

Bir GmbH şirketinin, Alman ticaret siciline kaydedilecek Almanya sınırları içerisinde bir iş adresine sahip olması gerekir.

Ancak şirket kurucusunun bu adreste ikamet etmesi zorunlu değildir.

Önemli olan, şirketin belirtilen adreste hukuken ulaşılabilir olması ve resmî tebligatların usulüne uygun şekilde yapılabilmesidir.

Belirli bir ofis veya iş adresi çözümünün uygun olup olmadığı, somut koşullar çerçevesinde değerlendirilmelidir.

4. Türkiye’de Yaşayan Bir Türk Vatandaşı Alman GmbH Şirketinin Müdürü Olabilir mi?

Kural olarak evet.

Alman GmbH hukuku, şirket müdürü (Geschäftsführer) olarak atanacak kişinin Alman vatandaşı olmasını veya Almanya’da ikamet etmesini zorunlu tutmamaktadır.

Dolayısıyla Türkiye’de sürekli ikamet eden bir kişi de kanuni atanma engellerinin bulunmaması şartıyla Alman GmbH şirketine müdür olarak atanabilir.

Ancak şirketler hukuku kapsamında müdür olarak atanmak ile Almanya’da fiilen çalışma hakkına sahip olmak birbirinden ayrılmalıdır.

Şirket müdürü olarak atanmak, kişiye kendiliğinden Almanya’ya giriş, ikamet veya çalışma hakkı sağlamaz.

Müdürün görevini fiilen Almanya’da yerine getirmesi planlanıyorsa uygun bir oturum izninin gerekli olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

Bunun yanında şirketin fiilî yönetim merkezinin nerede bulunduğu da vergisel sonuçlar doğurabilir.

Alman GmbH şirketinin ağırlıklı olarak Türkiye’den yönetilmesi hâlinde şirketin vergisel mukimliği, Türkiye’de doğabilecek vergi yükümlülükleri ve Türkiye ile Almanya arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması’nın uygulanması gibi konular gündeme gelebilir.

Bu nedenle sınır ötesi şirket yönetimlerinde yalnızca şirketin tescilli merkezinin bulunduğu ülke esas alınmamalıdır.

5. Türkiye’den Almanya’da GmbH Kuruluşu: Adım Adım Süreç

Türkiye’den Almanya’da GmbH kuruluşu genellikle aşağıdaki aşamalardan oluşur.

Adım 1: Şirket Yapısının Belirlenmesi

Öncelikle şirketin faaliyet konusu, ortaklık yapısı, şirket merkezi ve müdürleri belirlenmelidir.

Bu aşamada planlanan faaliyet için özel bir ticari izin veya mesleki ruhsat gerekip gerekmediği de incelenmelidir.

Adım 2: Şirket Sözleşmesinin Hazırlanması

Şirket sözleşmesi, planlanan ortaklık ve yönetim yapısına uygun şekilde hazırlanır.

Özellikle sermaye dağılımı, şirketin yönetimi ve birden fazla ortak bulunması hâlinde ortakların hak ve yükümlülükleri düzenlenir.

Adım 3: Noter İşlemlerinin Gerçekleştirilmesi

Şirket kuruluşu noter tarafından resmî şekilde düzenlenen kuruluş işlemiyle gerçekleştirilir.

Kanuni şartların sağlanması hâlinde kurucu, gerekli yetkileri içeren bir vekâletnameyle temsil edilebilir.

Adım 4: Şirket Banka Hesabının Açılması ve Sermayenin Yatırılması

Noter işlemlerinin ardından genellikle kuruluş aşamasındaki şirket (GmbH i. G.) adına bir banka hesabı açılır ve gerekli sermaye yatırılır.

25.000 Euro esas sermayeli bir GmbH için ticaret siciline tescil başvurusundan önce kural olarak en az 12.500 Euro ödenmesi gerekir.

Türkiye’de ikamet eden girişimciler açısından banka hesabının vekil aracılığıyla veya uzaktan kimlik doğrulama yöntemiyle açılması bazı durumlarda mümkün olabilir. Şahsen bulunma zorunluluğu, ilgili bankanın uygulamalarına bağlıdır.

Bu nedenle hesap açılışına ilişkin şartların önceden bankayla görüşülmesi tavsiye edilir.

Adım 5: Ticaret Siciline Başvuru ve Tescil

Noter işlemleri ve gerekli sermaye ödemesi tamamlandıktan sonra ticaret sicili başvurusu noter tarafından hazırlanır ve yetkili sicil mahkemesine elektronik ortamda iletilir.

Başvurunun, şirket müdürleri tarafından kanunen öngörülen şekilde imzalanması gerekir. Bu imzaların resmî olarak tasdik edilmesi zorunludur.

Türkiye’de ikamet eden şirket müdürleri bakımından gerekli imza tasdikinin hangi yöntemle gerçekleştirilebileceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Sicil mahkemesi, başvurunun kanuni tescil şartlarını taşıyıp taşımadığını inceler.

GmbH, ancak ticaret siciline tescil edilmesiyle bağımsız bir tüzel kişilik kazanır.

Adım 6: Vergi ve Ticari Kayıt Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmesi

Şirketin faaliyete başlaması kapsamında özellikle vergi dairesi nezdindeki kayıt işlemlerinin ve gerekli olması hâlinde ticari işletme bildiriminin (Gewerbeanmeldung) gerçekleştirilmesi gerekir.

Bunun yanında gerçek faydalanıcıların Alman Şeffaflık Siciline (Transparenzregister) bildirilmesi gibi ek yükümlülükler de söz konusu olabilir.

Hangi kayıtların ve izinlerin gerekli olduğu, şirketin somut faaliyet alanına göre belirlenir.

6. Türkiye’de Yaşayan Girişimciler İçin Vergisel Hususlar

Almanya’da GmbH kurulması, hem Almanya’da hem de Türkiye’de çeşitli vergisel yükümlülükler doğurabilir.

Merkezi Almanya’da bulunan bir GmbH, kural olarak Alman kurumlar vergisine (Körperschaftsteuer) ve genellikle ticaret vergisine (Gewerbesteuer) tabidir. Faaliyet alanına bağlı olarak katma değer vergisi yükümlülükleri de söz konusu olabilir.

Şirket kârının Türkiye’de mukim bir ortağa dağıtılması hâlinde Alman sermaye gelirleri üzerinden alınan vergiye ilişkin düzenlemeler ve Türkiye-Almanya Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması dikkate alınmalıdır.

Ayrıca şirketin fiilî yönetim merkezinin bulunduğu yer özel önem taşır.

Almanya’da kurulan bir GmbH şirketinin fiilen Türkiye’den yönetilmesi, ilave vergisel sorunları gündeme getirebilir. Dolayısıyla şirketin Alman ticaret siciline kayıtlı olması, tüm vergi yükümlülüklerinin hangi ülkede doğacağını tek başına belirlemez.

Bu nedenle sınır ötesi şirket yapılanmalarında her iki ülkenin vergi mevzuatı dikkate alınarak kuruluş öncesinde değerlendirme yapılması önemlidir.

7. Almanya’da GmbH Kurmak İçin Oturum İzni Gerekli mi?

Almanya’da yalnızca GmbH kurmak veya bir GmbH şirketine ortak olmak için kural olarak Alman oturum iznine sahip olmak gerekli değildir.

Dolayısıyla Türk vatandaşları, Türkiye’de yaşamaya devam ederken Alman GmbH şirketine ortak olabilirler.

Ancak girişimcinin Almanya’ya taşınarak burada bizzat bağımsız ticari faaliyette bulunmak istemesi hâlinde durum farklıdır.

Bu durumda özellikle Alman İkamet Kanunu’nun (Aufenthaltsgesetz – AufenthG) 21. maddesi kapsamında serbest meslek veya bağımsız ticari faaliyet amacıyla oturum izni gündeme gelebilir.

Oturum izninin verilebilmesi için kanunda öngörülen şartların sağlanması gerekir. Ticari nitelikteki bağımsız faaliyetlerde özellikle girişimin ekonomik önemi ve finansmanının güvence altında olması değerlendirilir.

Dolayısıyla Almanya’da GmbH kurmak, otomatik olarak oturum izni alınmasını sağlamaz.

Şirket müdürü olarak Almanya’da faaliyet gösterilmesi planlandığında da hangi oturum izninin gerekli olduğu somut olay özelinde incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Türk vatandaşı olarak Almanya’da tek başıma GmbH kurabilir miyim?

Evet. GmbH tek bir ortak tarafından kurulabilir. Alman vatandaşı bir ortağın bulunması kural olarak zorunlu değildir.

Şirket kurmak için Almanya’ya gitmem gerekiyor mu?

Her durumda değil. Belirli şartlar altında kuruluş işlemleri vekil aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Sürecin tamamının Almanya’ya şahsen gitmeden yürütülüp yürütülemeyeceği, özellikle noter işlemlerine ve banka hesabının açılmasına ilişkin şartlara bağlıdır.

Almanya’da ikamet adresim olması gerekiyor mu?

Hayır. Şirket kurucusunun Almanya’da şahsi ikamet adresinin bulunması zorunlu değildir. Ancak GmbH şirketinin Almanya’da kayıtlı bir iş adresine sahip olması gerekir.

Türkiye’de yaşamaya devam ederken Alman GmbH şirketinin müdürü olabilir miyim?

Kural olarak evet. Bununla birlikte şirketin fiilen nereden yönetildiği ve müdürlük faaliyetinin nerede gerçekleştirildiği, özellikle vergi ve ikamet hukuku açısından değerlendirilmelidir.

GmbH kurduğumda Almanya’da oturum izni alabilir miyim?

Şirket kuruluşu tek başına oturum izni hakkı doğurmaz. Ancak AufenthG § 21 kapsamında öngörülen şartların sağlanması hâlinde bağımsız ticari faaliyet amacıyla oturum izni alınması mümkün olabilir.

Sonuç

Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşlarının Almanya’da GmbH kurmaları hukuken mümkündür. Bunun için Alman vatandaşı bir ortağa sahip olmak veya ikametgâhı Almanya’ya taşımak zorunlu değildir.

Belirli şartların sağlanması hâlinde şirket kuruluşu vekil aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Böylece tüm kuruluş aşamalarında Almanya’da şahsen bulunma zorunluluğu doğmayabilir.

Bununla birlikte noter işlemleri, şirketin Almanya’daki iş adresi, müdürlük görevi ve kuruluşun vergisel ve ikamet hukukuna ilişkin sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir.

Özellikle Türkiye ile Almanya arasında gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında, şirket yapısının ticari hedeflere ve her iki ülkenin hukuki düzenlemelerine uygun şekilde planlanması, ileride ortaya çıkabilecek hukuki ve vergisel sorunların önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Bilgilendirme: Bu internet sitesinde yayımlanan yazılar yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımakta olup, bireysel hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Bu içerikler, somut olayın ayrıca değerlendirilmesinin yerini tutmaz. İçerikler özenle hazırlanmış olmakla birlikte, sunulan bilgilerin güncelliği, eksiksizliği veya doğruluğu konusunda herhangi bir garanti verilmemektedir. Somut bir hukuki durumun değerlendirilmesi için zamanında bireysel hukuki danışmanlık alınmasını tavsiye ederiz.